İnternette yurt dışı eğitimle ilgili araştırmalar yapmaya başlayın. Dikkatinizi çekerim, göreceğiniz ilk maddelerden biri şudur ‘okurken çalışma imkanı’… Çalışma imkanı? Okurken? Hem de gider gitmez? Sanırım birileri bizimle dalga geçiyor! Polonya’da da tabii ki okurken çalışma imkanları var. Ama neden kimse zamanlama dilimlerinden ve şartlardan bahsetmiyor?

Polonya’ya ‘D-Kalış Vizesi’ ile gelen öğrencilerin, hemen çalışmaya başlaması ‘yasal olarak’ mümkün değildir. Çünkü sadece öğrenci belgeniz ile gelmiş bulunmaktasınız. Ama bir yandan çalışmak da istiyorsunuz. O da şu şekilde mümkün; Oturum Kartı almanız gerekiyor. Oturum Kartına sahip bir yabancı, kart süresi boyunca Polonya sınırları içerisinde kalabilir, okuyabilir, çalışabilir, Avrupa sınırları içerisinde sorunsuzca geçişler yapabilir, herhangi bir problem durumunda orada oturumunuz olduğu için sorunsuzca probleminizi çözebilirsiniz.

Peki, Oturum Kartını nasıl alabilirsiniz?
Bu karta başvurmak için öncelikle süre çok önemli. Vize bitiş tarihinize 90 gün kala başvurmaya başlayabilirsiniz. En geç vize bitiş tarihinize 45 gün kala başvurabilirsiniz. Bu zamana kadar başvurmadıysanız, vize bitiş tarihinizde ülkeyi terk etmelisiniz.  Bir örnek verelim; vizenizin bitiş tarihi 30 Haziran diyelim. Demek oluyor ki en geç 14 Mayıs gibi başvurunuzu yapmış olmanız gerekiyor. Tam olarak gün sayılmalı ve o şekilde ‘sıkıntıya girmeden’ başvuru yapılmalı. Çünkü 1 gün dahi gecikmeniz, ret cevap almanıza kesin davetiyedir.

Oturum kartı için asıl gerekli olan nedir?
Polonya Cumhuriyeti’nin asıl sizden istediği, gerçekten orada ikamet ettiğinizin kanıtlanmasıdır. Bu yüzden de polislerle kaldığınız eve kontrole gelinir, gerekli soruşturmalar yapılır ve sonunda da mülakat ile süreç sonlanır. İkametinizin kanıtlanmasından başka istedikleri bir diğer şey de, eğitim ve ya çalışma durumunuz. Çalışma izniyle gelip oturum kartına başvurduysanız, şirketten alacağınız ‘çalışmaya devam ediyor’ şeklindeki dökümanlarla bu durumu kanıtlamalısınız. Yine biz öğrenciler için de önemli olan belge ‘okumaya devam ediyor’ şeklindedir. Bu belgelerden biri olmadan size oturum izni(kartı) verilmeyecektir. Çünkü Polonya Cumhuriyeti’nin size asıl sorduğu ‘neden buradasınız?’.  Onlar için söylediğiniz her kelime önem arz eder. Mülakatlarda ‘sevdim burayı, artık burada kalmak istiyorum’ gibi bir ifade kullanmanız, sizin ciddi ciddi aleyhinize olacaktır. Sadece gerektiği kadar konuşun ve sadece geliş amacınızı belirtin.

Ne kadar zamanda alabiliriz?
Oturum kartını almak maalesef kolay değildir. Belgelerinizi tam olarak teslim ettikten sonra 15-20 gün sonrasına randevu verebilirler. Sonrasında eksik belgeler var mı yok mu onu değerlendirirler. Sonra yine 15-20 gün sonrasına bir randevu daha. Bu arada vize süreniz bitmiştir ve eğer ret cevabı almadıysanız size ek vize verirler. Birkaç ay içinde kartı alan arkadaşlarım var. Ancak son mülakata kadar birkaç vize alıp(vize vermeleri demek, sizi inceliyorlar ve tanımaya çalışıyorlar, ret vermiyorlar) en sonunda ret cevabı alan arkadaşlar da var. Eğer belgelerinizde bir problem yoksa birkaç ay içinde oturum kartınızı alabilirsiniz.

Ne kadar süre geçerlidir?
Bu sizin verdiğiniz belgelerin geçerlilik süresine göre değişir aslında. Pasaport süreniz ve eğitim süreniz ile de doğru orantılıdır. Ancak Polonya 1 yıldan fazla oturum vermemektedir. Yani bu işlemleri her yıl yapacaksınız. 5 yıl sonunda, daha uzun süreli kartlar veriliyor. Ancak en az 5 yıl aynı işlemleri her yıl yapmalısınız.

Ama ben gider gitmez çalışmalıyım, ne yapacağım?
Böyle bir şey mümkün değil. Çalışma(İşçi) vizesiyle-davetiyesiyle gittiyseniz, o ayrıdır. Ama Polonya’da kalış vizesiyle(D tipi) eğitim için öğrenci olarak gittiğinizde, bunun hemen mümkünatı yoktur. Ama işlem kolaylaştırılabilir. Şöyle ki; vize başvurunuzda 1 yıllık değil 3 aylık vize isteyin. Ve gider gitmez evraklarınızı hazırlayın, teslim edin. Birkaç ay içinde de, eğer evraklarınızda bir eksiklik yoksa, problemsizce kartınızı alabilirsiniz. Ama bunun garantisini maalesef kimse veremez. 🙂

Öyle işte…

Bu yazıyı kaleme almamdaki tek sebep, o kadar çok soru alıyorum ki konuyla ilgili, artık paylaşmam gerektiğine inandım gerçekten. Danışmanlık şirketlerinin web sitelerinde ‘oku ve çalış, aynı anda’ gibi yazılar da görünce, garibime gitti. Diyorum, ben buradayım, böyle bir durum yok, neler oluyor? J Hayır, diğer ülkelerde de durum ‘gel, okumaya başla ve aynı anda çalış’ şekilde değil ki! Her ülkenin(AB üyesi olmalarına rağmen) ayrı ayrı sistemleri var. Ama bana sorarsanız öğrenci olarak gittiğiniz hiçbir Avrupa ülkesinde kolay kolay ilk seneden çalışmaya başlayamazsınız!!!

Neyse, yeterli oldu sanırım açıklamalar. Yine aklınızda kalan soruları yazabilirsiniz bana…

Kalın sağlıcakla…

Görüşmek üzere…