Polonya’da girişimcilik ekosistemi ile yazı dizimize kaldığımız yerden devam ediyoruz. Önceki iki yazımızda ilk olarak Krakow‘u daha sonra ise Poznan şehrini ele almıştık. Girişimcilik konularıyla ilgilenen kişilerden olumlu dönüşler almıştık ve bizlerden Varşova hakkında da yazmamızı rica etmişlerdi.

Şehrin tarihi yapısı hakkında birçok yazımız olduğu için direkt olarak ekosistem ve onun etrafındaki konulardan başlıyorum. Özellikle şuanda şirket ve daha öncesinde girişim olan projelerin yüzde 30’u Varşova merkezlidir.

Şehirde global markalardan Accenture, Facebook, Metlife, CheckPoint, Trustvave gibi bir sürü şirketin büyük ve orta ölçekte ofisleri bulunmaktadır. Bu bağlamda Polonya’nın kalbi niteliğinde diyebiliriz. Hatta Orta ve Doğu Avrupa’daki en önemli şehirlerden biri dersek yanılmış olamayacağız. Ve özellikle son yıllarda şehrin birçok yerinde yeni iş merkezlerinin açıldığını fark ediyoruz. Hatta ev yapımından daha çok yepyeni ofisler yapılıyor.

Girişimizi Varşova’da başlatmak yada büyütmek

Avrupa’daki birçok başkente göre çok daha ucuz bir şehir diyebiliriz. Ve batı Avrupa’daki şehir kültürlerine daha yakındır.

Ulaşım konusunda baktığımızda gündüz veya gece hiçbir şekilde ulaşım sıkıntısı çekmezsiniz. Polonya’nın diğer büyük şehirlerine oranla Uber, iTaxi veya MyTaxi gibi yeni nesil taksi sistemleri daha fazla oturmuştur.

Avrupa’nın veya dünyanın herhangi bir yerine uçakla gitme konusunda bir sıkıntı yaşamayacağınız Chopin Havaalanı bulunuyor. Bunun yanında ikinci olarak Modlin havaalanı bulunuyor.

Global şirketlerin fazla olması ve yabancı nüfusunun fazla olması sebebiyle İngilizce dilinde anlaşma konusunda bir sıkıntı yaşayacağınızı zannetmiyorum. Özellikle genç nüfus bu konuda iyi bir eğitim almış.

Günün her saati spor yapabileceğiniz koşma alanları veya bisiklet sürme alanları bulunuyor. Bunun akabinde kafanızı dinleyebileceğiniz parklar ve eğlenebileceğiniz genişce ormanları bulunuyor.

Şirket kurucularının düşünmesi gerekenler

Özellikle düşük ücrete çalışabilecek yazılım geliştiriciler bulmak son yıllarda şehirde zorlaştı. Hızlı bir şekilde Batı Avrupa standartlarına doğru kayıyor.

Güneşli hava pek fazla beklemeyin diyebilirim. Ne zaman güneşin açacağı ne zaman yağmurun yağacağı pek belli olmuyor bir nevi Londra havası gibi. Hatta geçtiğimiz yıllarda Mayıs ayında kar düşmüştü şehire.

Özellikle yeni kurulacak şirketler için Hukuk ve Vergi konuları can sıkabilir. Buda bir sürü Lehçe belge manasına geliyor. Girişimcilerin bu konuları daha hızlı halledebilmeleri için Polonya Hükümeti tarafından herhangi bir iyileştirme yapılmadı. Startup Poland Vakfı’nın bu konuda devam eden çabaları bulunuyor.

Dağınık bir girişimcilik topluluğu var. Birçok kategoride birçok etkinlik olsada alanınız dışında yeni insanlarla tanışmak biraz zor. Başarılı olan girişimlerin kurucuları ise daha çok Amerika ve Londra pazarlarını fethetmenin peşindeler.

İlk durak: Varşova’daki Girişimci Topluluklarını Keşfetmek

Warsaw_guide_community

2011 yılında ilk Startup Weekend’in düzenlenmesiyle beraber bir nevi yeniden doğuş oldu diyebiliriz. Ve bu sayede ana akım medyada azda yer bulabildi. Bundan sonra şehirde bir nevi küçük patlama olmuş misali yepyeni girişimler çıkmaya başladı. Ne yazıkki sonrasında büyük bir  şirket olmayı başaran o zamanlarda çıkmadı. Krakow ve Poznan şehirlerindeki gibi etrafında tüm topluluğu toplayabilecek girişimler çıkmadı.

Küçük girişimlerin en büyük etkisi aslında nitelikli eleman tarafında büyük etkisi oldu. Bunlar sayesinde pek çok deneyimli ve yetenekli kişinin ortaya çıkması sağlandı. O zamanlarda ortaya çıkan deneyimli kişilerde ülke içerisinde veya diğer ülkelerdeki Google, Facebook, Amazon, Microsoft gibi global şirketlere geçerek kariyer sahibi ve daha fazla para kazanmayı tercih etmişlerdi.

Fakat son 2 yıl içerisinde güzel gelişmelerin yaşanmasıyla beraber ülkedeki en önemli iki etkinlik olan OpenReaktor ve Bitspiration festivalleri geçen seneden beri Varşova şehrinde yapılmaya başlandı. Tabi bunların gelmesinde bence en büyük paya Google Campus Warsawın açılması oldu diyebilirim.

Etkinlikler ve Gruplar

Diğer şehirlerde olduğu gibi  Crossweb.pl, Polonya’da etkinlikleri bulabileceğini en kapsamlı sitedir. Bunun yanında Meetup platformunu inceleyerek topluluğa ait etkinlikleri bulabiliyorsunuz. Bunların yanında sadece İngilizce konuşulan ve tüm girişimcilik ekosisteminin takip ettiği Polish Startup Scene Facebook grubu bulunuyor.

Yukarıdakilerle beraber etkinlikler için http://spotkania-it.pl/http://startupinsider.pl/startup-events/ sitelerini takip etmekte fayda var.

Düzenli olarak yapılan Buluşma Etkinlikleri

OpenReactor: Varşova’da düzenli olarak gerçekleşen etkinliklerin başında gelir. Her ay dünyanın farklı yerlerinden gelen konuşmacılar İngilizce olarak 20 dakika konuşmalarını yapıyorlar. Genel mantık ise soru ve cevap şeklinde olduğu belirtiliyor. Etkinlik ücretsiz olup gelenlere bira ve pizza ikram ediliyor.

Aula Polska: Polonya’daki en eski ve köklü buluşmalarından biri olarak gösteriliyor. Her ay yada iki ayda ayda bir gelen konuşmacılar 30 dakika boyunca konuşmalarını yapıyor ve sonrasında soru-cevap bölümü başlıyor.

Agile Warsaw:  Daha çok yazılımcılara hitap eden bu etkinlik Agile yani çevik yazılım geliştirme üzerine odaklanıyor. Bu alanda en büyük ve en düzenli buluşmalardan biri olarak geçiyor. Bu kapsamda yazılım geliştiricilerin tercih edebileceği bir etkinlik.

Girişimciler için etkinlikler

Startup CoffeeBu etkinlik ise daha önce girişimlerini hayata geçiren kurucular tarafından organize ediliyor.

Startup GrindGoogle tarafından organize edilen ve ücretli bir etkinliktir. Deneyimli girişimciler ile görüşmeler yapılıp onların fikirleri alınıyor.

AIP Events: Polonya’da Akademik girişimciliği destekleme adına AIP tarafından yapılan bir etkinliktir.

Geek Girls Carrot: Kadınlar arasında teknolojiyi, girişimciliği teşvik eden bir sivil toplum kuruluşudur. Yıl içerisinde iş planları hakkında, kod öğrenimi, motivasyon arttırımı gibi konularda etkinlikler düzenliyorlar.

İngilizce dilinde Festival ve Etkinlikler

UX Poland:  Kullanıcı deneyimine odaklanmış bir etkinlik olup her yıl Nisan aylarında düzenlenmektedir.

Bitspiration Festival:  Genel itibariyle şuana kadar 6.sı düzenlenmiştir. Varşova’da ise geçen sene ile beraber ikincisi düzenlenmiştir. Geçen sene Kültür Sarayı’nda yapılan festivale Polonya ve diğer ülkelerden toplamda 50’nin üzerinde konuşmacı katılmıştır.

Front Trends Warsaw : Arayüz geliştirme ile ilgili olarak son trendlerin görüşüldüğü Avrupa çapındaki önemli konferanslardan biridir. Son konferans geçen sene Mayıs ayında gerçekleşti.

Wolves Summit : Polonya’daki en büyük medya kuruluşlarının bir tanesi tarafından desteklenen bu konferans, girişimcilik ve yeni çözümler üzerinde odaklanmıştır. Fiyat açısından pahalı olan bu konferansın iyi bir yanı ise Polonya, Avrupa ve dünyadaki önemli yatırımcılarla ve kurucularla tanışma imkanının olmasıdır.

İkinci Durak: Girişimciler için Hazır Ofis Sunan Yerler

Warsaw_guide_coworking
Varşova açısından çalışma yeri olarak en iyi önerilecek yerler kafeler diyebiliriz. Şehrin merkezinde yada diğer yerlerdeki kafelerin nerdeyse hepsinde ücretsiz Wi-Fi’ler bulunmaktadır. Fakat siz yinede hazır bir ofiste çalışmam gerekiyor diyorsanız şehirdeki fiyatlar genel olarak aylık 600 PLN’den başlıyor. Genel itibariyle bu yerler merkez etrafında toplanmıştır.

Filtry Cafe:  Filtre kahve içmek şehirdeki en iyi yerlerden biridir. Bunun yanında yemekte yiyebiliyorsunuz. Kurucuları dünyanın birçok tarafını dolaşıyor ve her ay farklı farklı kahveleri müşterilerine sunuyor.

Kahve içip çalışabileceğiniz diğer mekanlar ise KawkaSTORMinisterstwo KawyKawiarnia KafkaCzuły BarbarzyncaCafe IluzjaTo LubięCofeinaRelax CafePaństwo MiastoZagadkaKarmaGreen Cafe Neroyu sizlere önerebilirim.

Hazır Ofis Sunan Yerler

Business Link: Polonya’nın 10’a yakın şehrinde hazır ofis sunan şirket, Varşova’da ise en prestijli yerlerden biri olan  Zebra Towers’ta serbest çalışanlara yada girişimcilere bu imkanı tanıyor.

Reaktor: OpenReactor’ün kurucuları tarafından oluşturuldu. Varşova’nın Żoliborz ilçesinde hazır ofis imkanları sunuyorlar.

Noa Cowork: Özellikle kadın girişimciler tarafından sevilebilecek bir iç mimariye sahip.

Centrum Przedsiębiorczości Smolna: Varşova şehri ve AB tarafından verilen destekler birlikte ucuza çalışma alanı isteyen kişilere hitap ediyor. Evrak işlerinin biraz fazla olduğu söyleniyor.

Google Campus Warsaw: Google Campus  birçok etkinliğin yanı sıra birlikte girişimcilere çalışma alanıda sağlıyor. Tercih edilebilecek yerlerden bir tanesidir.

Art Cluster: Özellikle sanatla uğraşanlar ve freelancer çalışan kişilere hitap eden çalışma alanı sunuyorlar.

CoLegal: Varşova’da yenilenmiş binaların birinde yer alan evlerde girişimcilere çalışma alanı sunuyorlar.

Przestrzeń ee: Bence girişimlere tam olarak hitap eden bir atmosfer oluşturulmuş restore edilmiş eski bir fabrikada kurulmuş.

Idea Hub: Polonya bankalarından biri olan Idea Bank tarafından ücretsiz olarak sunulmuş bir yer. Tabi şartları oldugundan eminim 🙂

Üçüncü durak: Girişiminize Finans Desteği Bulabilmek

Warsaw_guide_financing.Diğer şehirlerden farklı olarak çok sayıda bulunan VC, kuluçka merkezleri ve AB fonlarından yararlanabilirsiniz. Bunun yanında pek Ar-Ge için Polonya Hükümeti’nden fon almak yada bürokratik işlere pek takılmadan kolayca şirket kurmak için pek çok fırsat vardır. Fakat özel melek yatırımcılar pek fazla yoktur.

Kulukça Merkezleri / Hızlandırma Programları

AIP İnkübatör Warsaw2004 yılında girişimcilere destek vermek amacıyla kurulan AIP, muhtemelen şirketinizi başlatmak için en ideal yer konumundadır. Küçük bir ücret karşılığında bazı çalışma alanları, muhasebe işleri, sosyal güvenlik ödemeleri gibi başlangıçta bir şirket için gerekli olan tüm imkanları tanıyorlar.

Google Campus: Dünyada üçüncü olma özelliği taşıyan Campus Warsaw, çalışma alanı sunma dışında girişimlere birçok konuda rehberlik hizmetide vermektedir.

Twój Startup: Bir fikriniz var ve harekete geçmek istiyorsunuz. Bunun yanında büyük bir risk yerine minimum derecede risk almak istiyorsanız buradan danışmanlık alabilirsiniz.

InnovationNest: Polonya’daki VC şirketlerinden biri olan Innovation Nest, 2016 yılının başı itibariyle girişimler için hızlandırma programı başlattı.

Gamma Rebels: Başlangıç aşamasındaki girişimler için üç aylık yoğun bir hızlandırma programı mevcut. Bu kapsamda girişimlere bir miktar finansman kaynağı ve bazı ek avantajlar sunuyorlar. Bunlar arasında iyi derecede PayPal fırsatları, Amazon Web Services kullanma imkanı vb gibi maddeler yer alıyor.

Yukarıdakilerin dışında devlet kaynaklı yararlanabileceğiniz  kaynaklar var. Birincisi Polish Agency for Enterprise Development (PARP), ikinci olarak Funduszy Europejskich, üçüncü olarak Polonya Ticaret odası tarafından desteklenen  KIGNET bulunuyor. Bunun dışında Startup Hub Polanda da bakabilirsiniz.

Kitle Fonlama Platformaları
Crowdfunding platformu olan wspieram.to daha çok sanatçılara ve yaratıcı kişilere odaklanmıştır. Buradan projeniz için küçük miktarlarda olsa fon toplayabilirsiniz.

Bir diğer fon toplama platformu olan PolakPotrafi.plden de aynı şekilde yararlanabilirsiniz.

Venture Capital Şirketleri

AIP Seed Capital: 2009 yılında Varşova’da kurulan AIP Speed Capital, kuruluşundan bu yana toplamda 95’in üzerinde girişime yatırım yapmıştır. Şirket IT, biyoteknoloji, sağlık, enerji gibi birçok alanda faaliyet gösteren ve göstermeye başlayan şirket veya girişimlere yatırımlarını yapıyor. Toplamda 100 bin ile 500 bin Zl arasında destek sağlıyor.

Giza Polish Ventures: Varşova şehrinde faaliyet gösteren ilk Polonya-İsrail ortaklığıyla kurulmuş Venture Capital şirketidir. Ana şirket ise yaklaşık 20 yıldır İsrail’de faaliyet gösteren Giza Ventures şirketidir. Giza Ventures, kurulduğu yıldan bu yana 600 milyon doların üstünde bir yatırım yapmıştır. Dünya üzerinde 100’ün üzerinde başarılı girişime yatırım yapmışlar ve bunların 38’i exit yapmıştır.

Şirket, 2011 yılından bu yana Polonya’da Giza Polish Ventures  çatısı altında 10’da fazla şirkete/girişime yatırım yapmıştır. Bunlar arasında Audioteka, Vivid Games, Limtel gibi toplamda 15’in üzerinde girişime yatırımları bulunuyor.

Xevin Investments: Varşova merkezli bir VC şirketi olan Xevin Investments, başta Polonya olmak üzere Orta ve Doğu Avrupa’daki girişim ve şirketlere odaklanmış. Daha çok internet tabanlı şirketlere yatırım yaptıkları görülüyor.

Aralarında Autentika, Positionly, BabysSecret.pl gibi girişimlerin ve şirketlerin yer aldığı toplamda, yatırım yaptıkları 40’ın üzerinde şirket bulunuyor.

Satus: Erken aşamadaki yüksek riskli girişimlere genel olarak yatırımlar yapıyorlar. Portföyünü incelendiğinde Polonya’da başarılı olmuş ve tanınmış birçok girişim bulunuyor.

Early stage fund:  Gamma Rebels Accelerator ve HardGamma Consulting aracılığıyla girişimleri destekliyorlar yani bir nevi yönetim danışmanlığı yapıyorlar. Şuana kadarki en büyük yatırımları, Polonya’nın en büyük Kickstarter başarısı olan Neuroon akıllı uyku maskesi oldu.

Protos: Şirket  genel olarak Saas, Marketplace ve eCommerce alanındaki girişimleri destekliyor. Girişimlere ise yatırım ve iş geliştirme alanında tecrübelerini aktarıyorlar. Portföyüne baktığımızda GoldenLine, Niania.pl, GameKit ve  DocPlanner gibi başarılı yurtiçi ve yurtdışı girişimleri görüyoruz.

Black Pearls: Başlangıç aşamasındaki girişimlere yatırım yapıyorlar.

Inovo: Yatırım yapacakları şirketlerin öncelikle Polonya’da kayıtlı olmalarına bakıyorlar. Genel olarak SaaS girişimlerine yatırımlarını yapıyorlar.

Dördüncü durak: Daha fazla Tavsiye ve Görüş almak

Warsaw_mentors

Yukarıda belirttiklerim dışında Polish Startup Scene grubuna katılabilir ve rahatça sorularınızı sorabilir veya kişilerden tavsiyeler isteyebilirsiniz. Twitter platformunda ise #techwawa etiketiyle gelişmeleri takip edebilirsiniz.

Varşova şehri ile ilgili belirteceklerimiz şimdilik bu kadardır. Umarım sizlere faydası dokunmuştur veya dokunacaktır.