Polonyalı Irena Sendlerowa kimdir?

15 Şubat 1910 Otwock doğumlu “Jolanta” lakaplı Irena Sendlerowa 12 Mayıs 2008’de 98 yaşında hayata gözlerini yumdu. Varşova Üniversitesinde okuduğu yıllarda Polonyalı öğrenciler arasındaki sami karşıtı tavırlara kararlılıkla karşı çıktı. Otuzlu yıllarda, Varşovalı fakirlere yardım eli uzatan sosyal yardım kuruluşlarında çalıştı. 2. Dünya Savaşı sırasında, Varşova Şehir Yönetimi Sosyal Yardım Dairesinin yapısından faydalanarak yahudi halkına yardımlar sağladı. Aynı zamanda, Yahudi Cemaati Sosyal Yardım Organizasyonu ile de işbirliği içindeydi.

Sürgündeki Polonya Hükümetinin girişimiyle 27 Eylül 1942’de Varşova’da “Konrad Zegota” Yahudilere Yardım Geçici Komitesi kurulduğunda, (Aralığın dördünde Komite adı “Zegota” Yahudilere Yardım Kurulu olarak değişmiştir; Kurul üyeliğine Polonya ve Yahudi siyasi örgüt temsilcileri girmiştir) Irena Sendlerowa Çocuk Bölümünün yönetimini üstlendi. “Zegota” daki çalışma arkadaşları ile birlikte “ari, aryan” belgeleri düzenleyerek Varşova’nın gettolarından kaçırdiğı 2.500’ü aşkın Yahudi çocuğu hristiyan ailelerin himayesine verdi, çocuk evleri veya manastırlara sığınmalarını sağladı. Kendi ve yakınlarının hayatını her gün riske attı. Aynı zamanda, Polonya direniş hareketine de katıldı.

1943’de gestapo tarafından tutuklanıp işkenceye maruz kaldıktan sonra ölüme mahküm edildi. Polonyalı bağımsızlık direnişçilerince kurtarılarak Varşova Ayaklanmasına hastabakıcı olarak katıldı. Savaş sonrası çocuk ve huzurevleri açılmasına yardım etti.

Screen Shot 2016-04-27 at 2.46.41 PM

1965’de Yad Vashem Enstitüsünce ‘Uluslararası Dürüst Kişiler’ ünvanına layık görüldü, 1991’de ise kendisine İsrail fahri vatandaşlık unvanı verildi. 2003’de Beyaz Kartal Nişanı ve Jan Karski “Üstün Cesaret” ödülü ile onurlandırıldı. İki kez Dünya Nobel Barış Ödülüne aday gösterildi.

Polonya Cumhuriyet Senatosu Irena Sendlerowa ve Yahudilere Yardım Kuruluna duyduğu saygıyı 2007’de çıkardığı özel bir tezkere ile ifade etmiştir. Aynı yıl, dünya çocuklarınca verilen en önemli madalya – Gülücük Nişanı ile ödüllendirildi. Polonya Hahambaşı Michael Schudrich onunla ilgili: “O, sadece Yahudi çocukları kurtarmakla kalmayıp, aynı zamanda Avrupa’nın ruhunu da kurtardı.”

20. yüzyılın en büyük Polonyalı kadınlarından biri olarak gösterilen Irena Sendlerowa, cesaret ve erdemler örneğiydi.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir